Nowelizacja Kodeksu pracy niesie za sobą szereg poważnych zmian – rozszerza ona bowiem definicję okresów zaliczanych do stażu pracy. Wpływa to m.in. na wymiar urlopu oraz długość okresu wypowiedzenia. Zmiana ma charakter prospołeczny – jej głównym celem jest wyrównanie sytuacji osób zatrudnionych na różnych zasadach oraz przedsiębiorców prowadzących własne firmy, którzy pomimo wykonywania pracy o podobnym charakterze jak pracownicy o umowę o pracę, nie mogli skorzystać z takich samych przywilejów jak oni, czyli np. posiadania prawa do dłuższego urlopu czy dodatku stażowego.
Dzięki nowym przepisom, do okresu zatrudnienia będą wliczane okresy:
– wykonywania umowy zlecenia, agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług,
-prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej,
-członkostwa w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych i kółkach rolniczych,
-współpracy z osobą prowadzącą działalność gospodarczą,
-przerwy w działalności gospodarczej, które były związane z opieką nad dzieckiem – jeśli odprowadzane były składki ZUS,
-udokumentowanej pracy zarobkowej za granicą.
Dodatkowe lata, które będą się wliczać do stażu pracy wpływają m.in. na:
-wyższy wymiar urlopu wypoczynkowego,
-wyższy dodatek stażowy,
-nabycie prawa do nagrody jubileuszowej lub kolejnego, wyższego jej poziomu,
-wyższą odprawę.
Potwierdzenie stażu pracy
W potwierdzeniu stażu pracy kluczową rolę odgrywa Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Będzie on wystawiał specjalne zaświadczenia, które będą potwierdzać okresy mające zostać wliczone do stażu pracy. Na podstawie tego dokumentu, pracodawca może zaktualizować historię zatrudnienia swojego pracownika. Jednakże, w sytuacji, gdy ZUS nie może wystawić takiego zaświadczenia, kluczowe będą dokumenty własne. Obejmują one wszelkie umowy, rachunki, dokumenty księgowe bądź jakiekolwiek inne potwierdzenia, świadczące o wykonywanej pracy. Jednakże, przy pracy zagranicznej wymagane jest ich przetłumaczenie przez tłumacza przysięgłego.
Pracownik będzie miał 24 miesiące na przygotowanie i właściwe udokumentowanie wykonywania pracy.
Co ważne, nowelizacja bierze pod uwagę udokumentowany staż także sprzed 2026 roku – regulacje obejmą również wcześniejsze lata aktywności zawodowej, będą więc one brane pod uwagę przy obliczaniu bieżących uprawnień pracowniczych. Warto wspomnieć jednak, że w momencie, gdy kilka okresów się pokrywa, tylko jeden będzie wliczany do stażu pracy, tzn. działalność gospodarcza oraz umowa zlecenia wykonywane jednocześnie nie sumują się. Regulacje jednak nie dają podstawy do dochodzenia roszczeń z tytułu wcześniejszych okresów, np. do urlopu z poprzednich lat.
Dłuższy staż pracy a urlop wypoczynkowy
Obecny wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi:
-20 dni dla osób ze stażem krótszym niż 10 lat,
-26 dni dla osób ze stażem dłuższym niż 10 lat.
Nowe regulacje umożliwiają wliczenie do stażu pracy okresy, które wcześniej nie były zaliczane w dokumentach formalnych. Dla przykładu – w sytuacji, gdy pracownik posiadający 8 letni staż pracy udokumentuje 3 lata pracy na umowie zlecenie, automatycznie zyska prawo do 26 dni urlopu, zamiast 20, gdyż łączny staż pracy będzie wynosił więcej niż 10 lat.
Kto zyska z nowelizacji Kodeksu pracy?
Dzięki zmianie przepisów, poprawią się warunki zatrudnienia wielu Polaków. Skorzystają z niej osoby pracujące na umowach cywilnoprawnych, osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą oraz osoby pracujące za granicą. Ponadto, rodzice, którzy zawieszali działalność, by móc opiekować się nad dzieckiem oraz członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych, również będą objęci reformami.
Informacje dla pracodawcy
Firmy powinny przyszykować się na nadchodzące zmiany. Pracodawcy powinni przeanalizować dokumentację pracowników, zaktualizować wszelkie regulaminy pracy i wynagradzania, zaplanować budżet, który będzie obejmował dodatkowe urlopy bądź dodatki stażowe dla pracowników. Ponadto, powinni wdrożyć procedury weryfikacji dokumentów, które potwierdzają staż pracy, tj. zaświadczenia wydawane przez ZUS lub inne potwierdzenia prowadzenia działalności czy zatrudnienia.
Kiedy zmiany w Kodeksie pracy wchodzą w życie?
Zmiany dotyczące stażu pracy, wejdą w życie w dwóch terminach w zależności od rodzaju pracodawców – ustawa dla sektora publicznego wejdzie w życie od 1 stycznia 2026 roku, natomiast dla sektora prywatnego – od pierwszego dnia miesiąca po upływie sześciu miesięcy od ogłoszenia ustawy.
