Kwestia wyodrębnienia wydatków fit-out na rzecz najemcy od dłuższego czasu wzbudzała wątpliwości interpretacyjne: czy te koszty powinny być całościowo ujmowane w konkretnym momencie roku podatkowego, czy jednak powinny być w proporcjonalnych częściach ujmowane przez cały okres trwania umowy najmu.
Całość problemu opiera się na wykładni art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawny o następującej treści:
„Koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.”
Powyższy przepis przyjmuje zasadę, że koszty będące nie bezpośrednio związane z uzyskaniem przychodu – czyli te koszty, które ich poniesienie wprost nie przyczynia się do jej uzyskania – powinny zostać ujęte w dacie ich potrącenia. Jednakże w drugim zdaniu tego przepisu jest również wyjątek, który to wprowadza inny sposób ujmowania kosztów konkretnego typu.
Fit-out – o co chodzi?
Fit-out, czyli prace aranżacyjne, polegają na dostosowaniu lokalu do potrzeb użytkowych najemcy. Do tych prac należą min. montaż logo spółki, naklejanie plakatów na witrynach lokalu czy też instalacja dekoracji. Oznacza to w praktyce, że przedsiębiorca chcący prowadzić franczyzę Żabki może liczyć na to, że koszty dostosowania lokalu do prowadzenia sklepu pokryje właściciel nieruchomości.
Praktyka ta jest standardem na rynku, wzgląd na dużą konkurencję. Co więcej, zawarcie fit-out-u w ofercie najmu może być decydującym elementem w kwestii podpisania umowy. Prace te mogą mieć charakter pierwotny albo wtórny. Pierwotny obejmuje prace aranżacyjne dla pierwszego najemcy a wtórny dla kolejnych.
Fit-out a koszty właściciela
I tu jest sedno problemu: jak ma to być ujęte w kosztach właściciela? Problem ten został poruszony i rozwiązany w wyroku Najwyższego Sądu Administracyjnego (NSA) z dn. 03.09.2024 o sygnaturze II FSK 1486/21.
W tej sprawie wnioskodawca wniósł do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dla spółki zajmującą się najmem lokali dla celów komercyjnych z powyższym zapytaniem. Firma zawiera z najemcami umowy na okres 5-10 lat i w ramach niej wykonuje fit-out wtórny dla klientów.
Pomimo zawartego wyjątku w art. 15 ust 4d ustawy o CIT, dyrektor KIS nie przychylił się do stanowiska wnioskodawcy i uznał, że spółka powinna ujmować koszty fit-out-u całościowo, w momencie podpisania umowy najmu.
Przedstawione stanowisko nie przekonało wnioskodawcy i z tego powodu wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA). WSA po analizie art. 15 ust. 4d ustawy CIT wydał wyrok przychylający się do stanowiska skarżącego.
Od tego wyroku, pełnomocnik Dyrektora KIS wniósł kasację do NSA wskazując, że WSA dokonało niewłaściwą interpretację powyższego przepisu polegającą na błędnym uznaniu wydatków na fit-out jako koszt uzyskania przychodu proporcjonalnego do okresu trwania umowy.
Jednakże NSA przychyliło się do stanowiska WSA i spółki, uznając fit-out jako koszt przychodu proporcjonalny do okresu trwania umowy, ostatecznie zamykając tą problematykę.
NSA w swoim wyroku stwierdził, że fit-out-y wtórne są robione w związku z już wcześniej podpisaną umową oraz jej ekonomiczna użyteczność ogranicza się do okresu trwania umowy najmu, nie będący także środkiem trwałym czy ulepszeniem – prościej mówiąc, nikt poza najemcą na tym nie skorzysta.
Wydatki te nie są kluczowe do zawarcia umowy jednakże są jej elementem a okres trwania umowy przekracza rok podatkowy (spółka wynajmuje lokale na okres 5-10 lat) i nie ma możliwości określenia, która część wydatków dotyczy danego roku.
Powyższy wyrok NSA jest dobrą nowiną dla przedsiębiorców z tego powodu, że trwale rozwiewa wątpliwości w zakresie uznania fit-out-u jako pewien rodzaj kosztu. NSA, będący jedną z najwyższych organów sądowych w Polsce, wydał wyrok na korzyść spółki wytaczając przy tym konkretną linię orzeczniczą, czyli sposób w jaki sposób dany przepis ma być interpretowany w danej sytuacji.
Oznacza to w praktyce, że w sporze z organami wykonawczymi (np. urzędem skarbowym) przedsiębiorstwo w tego typu sprawie będzie dysponowała bardzo silnym, jeśli nie decydującym, argumentem na własną korzyść.
W tym przypadku, jest to argument wyroku NSA w sprawie uznania fit-out-u jako kosztu przychodu proporcjonalnego do okresu trwania umowy najmu ponieważ wyrok ten pochodzi od organu będący jednym z najsilniejszych autorytetów.
Co jest korzystne dla firm, ponieważ wykazując koszt fit-out-u jako jedną całość, w konkretnym momencie roku podatkowego, przedsiębiorstwo naraża się na znaczne pogorszenie wskaźników finansowych jak i ryzykuje zapłaceniem podatku minimalnego (art. 23ca ustawy CIT). W szczególności, że dotychczasowa interpretacja podatkowa KIS dla wielu podatników była niejasna i nielogiczna biznesowo.
A tak, mając po swojej stronie wspomniany wyrok, podatnik nie musi obawiać się wymienionymi konsekwencjami.
